Po wypadku osobie poszkodowanej przysługuje cały system ochrony przewidziany przez prawo. W praktyce najczęściej kojarzone jest odszkodowanie – tymczasem to tylko jedno z należnych świadczeń mających wspierać osobę poszkodowaną.
W tym artykule wyjaśniamy, jakie świadczenia mogą przysługiwać po wypadku, czym się różnią i w jaki sposób prawo chroni osobę poszkodowaną.
Po wypadku możesz mieć prawo do kilku świadczeń
W zależności od sytuacji, osobie poszkodowanej mogą przysługiwać:
- odszkodowanie
- zadośćuczynienie
- renta.
Każde z tych świadczeń odpowiada na inny wymiar skutków wypadku – koszty, które poniosłeś, krzywdę, której doświadczyłeś, oraz przyszłość, którą trzeba zabezpieczyć.
Uwzględniane są zarówno wydatki policzalne związane z leczeniem, opieką i rehabilitacją, jak i utracone dochody, niepoliczalny ból fizyczny, cierpienie psychiczne czy trwałe ograniczenia w życiu osobistym i zawodowym.
Odszkodowanie – co obejmuje?
Odszkodowanie to świadczenie, które ma pokryć realne, policzalne straty finansowe powstałe w wyniku wypadku. Stanowi zwrot kosztów, natomiast nie jest rekompensatą za cierpienie.
Co obejmuje odszkodowanie?
- koszty leczenia i rehabilitacji
- zakup leków i sprzętu medycznego
- dojazdy do placówek medycznych
- utracone dochody
- koszty opieki osób trzecich
- dostosowanie mieszkania do nowych potrzeb.
Zadośćuczynienie – za ból i cierpienie
Zadośćuczynienie to świadczenie za krzywdę niemajątkową, czyli to, czego nie da się przeliczyć na rachunki i faktury.
Obejmuje ból, cierpienie, stres i wszystkie zmiany, które wypadek wprowadził w Twoim życiu. To próba „zrekompensowania” tego, jak bardzo to doświadczenie wpłynęło na Twoje codzienne funkcjonowanie.
Co obejmuje zadośćuczynienie?
- ból fizyczny
- cierpienie psychiczne
- stres i traumę
- utratę jakości życia
- trwałe następstwa zdarzenia, np. blizny
- ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu.
Ważne: W praktyce zadośćuczynienie bardzo często bywa zaniżane, ponieważ znacznie łatwiej policzyć koszty leczenia niż ocenić, ile naprawdę „kosztuje” ból i przymusowa zmiana życia.
Renta – wsparcie na przyszłość
Renta to świadczenie wypłacane regularnie (najczęściej co miesiąc). Stanowi stałe wsparcie finansowe, które ma zapewnić osobie poszkodowanej wsparcie, stabilność i bezpieczeństwo.
Renta przyznawana jest w sytuacjach, gdy skutki wypadku są poważne i długotrwałe.
Wysokość renty zależy od indywidualnej sytuacji osoby poszkodowanej – w szczególności od utraconych dochodów, zwiększonych potrzeb oraz wpływu wypadku na możliwość pracy i codzienne funkcjonowanie.
Kiedy przysługuje renta?
- gdy nie możesz wrócić do pracy
- gdy Twoje dochody się zmniejszyły
- gdy masz stałe koszty leczenia / rehabilitacji
- gdy potrzebujesz stałej opieki.
Rodzaje renty:
- renta z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej
- renta na zwiększone potrzeby (np. leczenie, opieka)
- renta z tytułu zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość.
Dlaczego ubezpieczyciel mówi tylko o odszkodowaniu?
W praktyce pierwsza decyzja Ubezpieczyciela rzadko obejmuje pełen zakres należnych świadczeń i często ogranicza się do odszkodowania.
Dlaczego? Ponieważ odszkodowanie jest najprostsze do wyliczenia. Takie podejście pozwala też ubezpieczycielowi ograniczyć wysokość wypłat i szybciej zamknąć sprawę.
W efekcie często pomijane są inne świadczenia, które mogą mieć kluczowe znaczenie dla Twojej sytuacji.
Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule: „Kiedy odwołać się od decyzji ubezpieczyciela?”.
Jak ustalić, co naprawdę Ci przysługuje?
To jeden z najtrudniejszych momentów. Osoba poszkodowana często nie widzi pełnego wymiaru swojej krzywdy. Działa w stresie, skupia się na bieżących trudnościach i rzadko jest w stanie dostrzec wszystkie konsekwencje, zwłaszcza te długofalowe.
Jako adwokaci – pomagamy ten pełny obraz zobaczyć i właściwie przedstawić. Tak, aby Twoja sytuacja została oceniona w całości, a nie w ograniczonym zakresie.
Na tym etapie kluczowe jest:
- zebranie pełnej dokumentacji
- analiza sytuacji zdrowotnej
- dostrzeżenie zmian w codziennym funkcjonowaniu
- uwzględnienie długofalowych skutków
- spojrzenie na sprawę z dystansu.
Najczęściej popełniany błąd
Wiele osób przyjmuje pierwszą propozycję ubezpieczyciela. Nie składa odwołania i nie wie o możliwości uzyskania renty / zadośćuczynienia. W efekcie osoba poszkodowana traci część należnych środków i pozostaje bez odpowiedniego zabezpieczenia na przyszłość.
Dotyczy to przede wszystkim przypadków, gdy osoba poszkodowana nie jest w stanie samodzielnie prowadzić swojej sprawy, np. ze względu na stan zdrowia, hospitalizację czy wiek.
Ważne: W takich sytuacjach to bliska osoba może działać w postępowaniu likwidacyjnym, na podstawie odpowiedniego upoważnienia lub jako przedstawiciel ustawowy.
W przypadku najcięższych zdarzeń – gdy wypadek doprowadził do śmierci – roszczenia przysługują również najbliższym członkom rodziny. Mogą oni ubiegać się m.in. o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.
Twoje prawa po wypadku
Jeśli masz wątpliwości, jakie świadczenia przysługują Ci po wypadku, możesz zweryfikować swoją sprawę z adwokatem specjalizującym się w odszkodowaniach. Zapraszamy do kontaktu.
