Błędy okołoporodowe – co warto wiedzieć przed porodem?

Każda kobieta ma prawo oczekiwać, że podczas porodu będzie traktowana z szacunkiem.Rodząca jest pacjentką, a więc przysługują jej wszystkie prawa gwarantowane przez ustawę* oraz przez obowiązujący standard organizacyjny opieki okołoporodowej.

W praktyce oznacza to m.in.:

1. Prawo do informacji podczas porodu
   
   Lekarz i położna mają obowiązek na bieżąco, w przystępny sposób informować Cię o stanie zdrowia, przebiegu porodu, proponowanych metodach postępowania (np. przyspieszeniu porodu, nacięciu krocza, cesarskim cięciu) oraz ich następstwach.
   
   
2. Prawo do wyrażenia zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego
   
   Zgoda powinna zostać poprzedzona przekazaniem pacjentce zrozumiałych informacji o proponowanym postępowaniu, jego celu, możliwych następstwach i ryzyku. Jako pacjentka masz także prawo do odmowy.
   
   
3. Prawo do łagodzenia bólu porodowego
   
   Masz prawo do uzyskania informacji o dostępnych metodach łagodzenia bólu oraz do skorzystania z metod oferowanych przez daną placówkę. Nie oznacza to jednak bezwzględnego prawa do znieczulenia zewnątrzoponowego w każdej sytuacji. Jego zastosowanie zależy m.in. od stanu zdrowia rodzącej i dziecka, braku przeciwwskazań medycznych, oceny lekarza anestezjologa.
   
   
4. Prawo do obecności osoby bliskiej przy porodzie
   
   
5. Prawo do poszanowania intymności i godności
   
   Badania, w tym badanie ginekologiczne, powinny odbywać się w warunkach zapewniających prywatność. W pomieszczeniu powinny przebywać wyłącznie osoby, których obecność jest niezbędna, a ciało rodzącej powinno być odpowiednio osłonięte. Personel medyczny powinien również wyjaśniać, jakie czynności zamierza wykonać, i przeprowadzać je z poszanowaniem granic oraz godności kobiety.
   
   
6. Prawo do kontaktu z dzieckiem po porodzie
   
   Jeżeli nie ma przeciwwskazań medycznych, mama powinna mieć możliwość niezakłóconego kontaktu z noworodkiem bezpośrednio po porodzie oraz otrzymać wsparcie w rozpoczęciu karmienia piersią.
   
   
7. Prawo do dokumentacji medycznej
   
   Kobieta ma prawo do uzyskania pełnej dokumentacji medycznej, w tym jej kopii. Dokumentacja pozwala odtworzyć przebieg porodu i jest podstawą do wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości dotyczących opieki medycznej.

*Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Okres połogu bywa trudny i wymagający. To normalne, że w pierwszych tygodniach po porodzie większość uwagi pochłania opieka nad noworodkiem. Kobiety odnajdujące się w nowej roli nie mają ani czasu, ani siły, aby zastanawiać się nad przebiegiem porodu, a część z nich świadomie unika powrotu do traumatycznych wspomnień.

Niestety, najczęstszym błędem po porodzie jest odkładanie własnego zdrowia na dalszy plan. Kobiety potrafią całymi miesiącami funkcjonować z bólem i innymi dolegliwościami, przekonane, że „po porodzie tak już jest”, czując, że po prostu muszą sobie poradzić.

Chyba, że sprawa dotyczy dziecka.

Gdy problemy zdrowotne dotyczą noworodka, rodzice mobilizują wszystkie siły i niemalże natychmiast szukają pomocy, specjalistycznej diagnostyki i najlepszych możliwości leczenia.

W przypadku podejrzenia nieprawidłowości nie warto zwlekać. Kobieta ma 3 lata na dochodzenie roszczeń od „dnia, w którym dowiedziała się albo przy zachowaniu należytej staranności mogła dowiedzieć się o szkodzie oraz o osobie zobowiązanej do jej naprawienia”.

W przypadku dziecka przedawnienie roszczeń nie może skończyć się wcześniej niż z upływem 2 lat od uzyskania przez nie pełnoletności. Dzięki temu decyzję o podjęciu działań mogą podjąć zarówno rodzice w imieniu dziecka, jak i ono samo, gdy będzie już pełnoletnie.

Ustalenie właściwego terminu zawsze wymaga jednak indywidualnej oceny okoliczności konkretnej sprawy.

Warto działać jak najszybciej.

Samo wystąpienie powikłań nie oznacza jeszcze, że doszło do błędu medycznego. Są jednak sytuacje, które niewątpliwie powinny skłonić do konsultacji z doświadczonym w prawie medycznym adwokatem.

Poniżej opisujemy sygnały, które mogą uzasadniać dokładniejszą analizę przebiegu porodu.

Niepokojące objawy u kobiety po porodzie:

• utrzymujący się lub nasilający ból, w szczególności ból krocza, podbrzusza albo okolicy rany po cesarskim cięciu
  
  
• krwotok poporodowy lub przedłużające się obfite krwawienie
  
  
• objawy zakażenia, takie jak gorączka, stan zapalny lub nieprawidłowe gojenie rany
  
  
• uszkodzenie krocza III lub IV stopnia, zwłaszcza, jeśli towarzyszą mu zaburzenia trzymania stolca lub gazów
  
  
• nietrzymanie moczu utrzymujące się po zakończeniu okresu połogu
  
  
• przewlekłe dolegliwości bólowe, w tym ból związany z blizną po nacięciu krocza lub cięciu cesarskim.
  

U dziecka szczególnej uwagi wymaga:

• niska punktacja w skali Apgar, która nie poprawia się w pierwszych minutach po urodzeniu
  
  
• rozpoznanie lub podejrzenie niedotlenienia okołoporodowego
  
  
• urazy okołoporodowe, takie jak złamania, uszkodzenie splotu ramiennego lub urazy głowy
  
  
• konieczność resuscytacji albo leczenia na oddziale intensywnej terapii noworodka (OITN) bezpośrednio po porodzie
  
  
• drgawki, zaburzenia napięcia mięśniowego, trudności z karmieniem lub inne niepokojące objawy neurologiczne
  
  
• zaburzenia neurologiczne lub opóźnienia rozwojowe ujawniające się dopiero po pewnym czasie, w tym mózgowe porażenie dziecięce.

Ocena, czy personel medyczny właściwie rozpoznał zagrożenie, prawidłowo monitorował stan mamy i dziecka oraz podjął odpowiednie działania w odpowiednim czasie, wymaga analizy pełnej dokumentacji medycznej.

Taka weryfikacja pozwala ustalić, czy powikłania były możliwym następstwem prawidłowo prowadzonego porodu, czy też mogły pozostawać w związku z opóźnioną reakcją, niewłaściwym nadzorem lub innym zaniedbaniem personelu medycznego.

Analizę przeprowadza adwokat specjalizujący się w prawie medycznym, współpracując z niezależnymi ekspertami medycznymi (biegłymi) z zakresu położnictwa, ginekologii, neonatologii lub innych dziedzin medycyny.

Nie wszystkie następstwa nieprawidłowości okołoporodowych są widoczne bezpośrednio po porodzie. Zaburzenia neurologiczne i opóźnienia rozwojowe u dziecka, a także przewlekłe dolegliwości bólowe, problemy z funkcjonowaniem czy następstwa psychiczne u matki mogą ujawnić się dopiero po kilku miesiącach, a niekiedy nawet po kilku latach.

Późne ujawnienie się skutków porodu nie wyklucza możliwości wyjaśnienia sprawy ani dochodzenia roszczeń. Należy jednak pamiętać, że obowiązują terminy przedawnienia, których długość zależy od okoliczności sprawy. Dlatego warto możliwie szybko skonsultować swoją sytuację z adwokatem.