Sprawa o błąd medyczny – przewodnik pacjenta

Dochodzić odszkodowania za błąd medyczny można zarówno na etapie przedsądowym, jak i sądowym. W wielu przypadkach postępowanie rozpoczyna się od zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela placówki medycznej.

1. Zgłoszenie szkody do ubezpieczyciela

Każdy podmiot wykonujący działalność leczniczą w Polsce ma obowiązek posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC). Oznacza to, że w pierwszej kolejności roszczenie o odszkodowanie za błąd medyczny kierowane jest do towarzystwa ubezpieczeń, w którym placówka posiada polisę.

Po zgłoszeniu szkody ubezpieczyciel rozpoczyna tzw. postępowanie likwidacyjne. Na tym etapie analizowana jest dokumentacja medyczna oraz okoliczności leczenia. Celem jest ustalenie, czy doszło do błędu medycznego oraz czy istnieją podstawy do wypłaty odszkodowania lub zadośćuczynienia.

Postępowanie likwidacyjne kończy się wydaniem decyzji. Jeżeli decyzja ubezpieczyciela nie jest satysfakcjonująca, możliwe jest złożenie reklamacji. Po jej rozpoznaniu ubezpieczyciel wydaje ostateczne stanowisko.

Warto podkreślić, że istnieje szansa, aby sprawa o błąd medyczny zakończyła się na etapie przedsądowym – bez konieczności kierowania jej do sądu.

2. Ugoda z ubezpieczycielem

Zarówno w trakcie postępowania likwidacyjnego, jak i po jego zakończeniu możliwe jest zawarcie ugody. Ugoda w sprawie o błąd medyczny polega na uzgodnieniu wysokości świadczenia i zakończeniu sporu bez procesu sądowego.

Każdą propozycję ugodową warto jednak dokładnie przeanalizować. Zawarcie ugody zazwyczaj oznacza rezygnację z dalszych roszczeń w przyszłości, dlatego decyzja ta powinna być świadoma i poprzedzona rzetelną oceną wysokości szkody.

3. Kiedy sprawa trafia do sądu?

Jeżeli decyzja ubezpieczyciela nie rekompensuje rzeczywistej szkody lub gdy odmawia on odpowiedzialności, możliwe jest wniesienie pozwu o błąd medyczny do sądu. Aby skutecznie dochodzić roszczeń przed sądem, konieczne jest wykazanie:

• że istnieje związek przyczynowy między błędem a powstałą szkodą zdrowotną
• że doszło do błędu medycznego
• że błąd ten spowodował szkodę zdrowotną.

Nie każda nieprawidłowość w trakcie leczenia musi oznaczać klasyczny błąd medyczny. Czasem problemem jest naruszenie praw pacjenta – a to również może stanowić podstawę do dochodzenia roszczeń.

Jeżeli czujesz, że Twoje prawa pacjenta zostały naruszone, możesz:

• zgłosić roszczenie do ubezpieczyciela szpitala
• albo wnieść pozew o naruszenie praw pacjenta.

Co istotne, w przypadku naruszenia praw pacjenta nie musisz udowadniać powstania szkody, ponieważ samo naruszenie określonego prawa jest wystarczającym powodem do wytoczenia sprawy sądowej.

Najczęstsze naruszenia praw pacjenta

Z naszego doświadczenia wynika, że do najczęstszych naruszeń praw pacjenta należą:

• odmowa udzielenia pomocy medycznej
• leczenie bez świadomej zgody pacjenta
• brak poszanowania godności i intymności
• nieprzekazanie rzetelnej informacji o stanie zdrowia i proponowanym leczeniu
• utrudnianie lub odmowa dostępu do dokumentacji medycznej.

Każda z tych sytuacji może rodzić odpowiedzialność placówki medycznej – nawet jeśli nie doszło do trwałego uszczerbku na zdrowiu.

Nie istnieje uniwersalna odpowiedź na pytanie, ile trwa sprawa o błąd medyczny. Czas trwania procesu zależy od wielu czynników, w szczególności od:

• stopnia skomplikowania sprawy
• liczby i zakresu opinii biegłych
• obciążenia sądu oraz wyznaczanych terminów
• ewentualnego wniesienia apelacji.

W praktyce proces o błąd medyczny może trwać od ok. 2 do 5 lat, a w bardziej złożonych sprawach – dłużej.

Praktyka pokazuje, że odpowiednie przygotowanie sprawy ma realny wpływ na jej przebieg, dlatego już na wczesnym etapie podejmujemy współpracę ze specjalistą z zakresu medycyny, który weryfikuje dokumentację medyczną i ustala, czy doszło do błędu medycznego. Następnie budujemy strategię procesową dostosowaną do konkretnej sytuacji konkretnej osoby.

1. Bezpłatna konsultacja
2. Zbieranie dowodów
3. Prywatna opinia biegłego (jako kluczowy etap sprawy)
4. Zgłoszenie szkody do Towarzystwa Ubezpieczeń i odpowiedź Ubezpieczyciela
5. Podjęcie negocjacji ugodowych
6. Złożenie pozwu. Odpowiedź pozwanego (np. Ubezpieczyciela, szpitala, lekarza)
7. Wyznaczenie terminów rozpraw
8. Przesłuchiwanie świadków
9. Opinie biegłych sądowych
10. Przesłuchanie biegłych
11. Wyrok i ewentualna apelacja

Od momentu zlecenia nam sprawy zapewniamy kompleksowe wsparcie – zarówno prawne, jak i organizacyjne. W Twoim imieniu pozyskujemy pełną dokumentację medyczną z placówek, w których odbywało się leczenie. Po Twojej stronie natomiast pozostaje przede wszystkim zebranie dokumentów potwierdzających poniesione koszty – np. rachunków za leczenie, rehabilitację, leki czy zakup specjalistycznego sprzętu.

Zeznania świadków

Istotnym dowodem w sprawie będą zeznania świadków, czyli osób, które potwierdzą Twoją krzywdę i opowiedzą, jak zdarzenie wpłynęło na Twoje życie (codzienne funkcjonowanie, stan psychiczny, konieczność wsparcia w zwykłych czynnościach).

Zeznania pacjenta

Ważnym dowodem w sprawie są również Twoje zeznania. Nikt nie jest w stanie lepiej opisać skutków zdarzenia niż osoba, która ich doświadczyła. Podczas przesłuchania opowiadasz o:

• dolegliwościach fizycznych
• cierpieniu psychicznym
• ograniczeniach w życiu prywatnym i zawodowym
• wpływie zdarzenia na relacje rodzinne i społeczne.

Warto jednak podkreślić, że do takiego przesłuchania zawsze przygotowujemy Cię wcześniej. Omawiamy przebieg rozprawy i wyjaśniamy, czego możesz się spodziewać, aby ograniczyć Twój stres do minimum.

Sprawy o błąd medyczny mają szczególny, trudny wymiar emocjonalny. Gdy jako pacjent zgłaszasz się do placówki medycznej po pomoc, liczysz na wsparcie i profesjonalną opiekę. Dlatego sytuacja, w której pojawia się podejrzenie błędu, bywa bardzo bolesna. To naturalne, że w takich okolicznościach pojawiają się sprzeczne emocje – od złości i bezradności, po wątpliwości, czy w ogóle należy podejmować jakiekolwiek działania.

Postępowanie w sprawie o błąd medyczny nie jest atakiem na lekarza ani próbą zemsty. Jego celem jest spokojne sprawdzenie, czy podczas leczenia doszło do nieprawidłowości i czy powstała szkoda powinna zostać naprawiona.

Czy pacjent musi stawić się w sądzie?

Co do zasady obecność pacjenta w sądzie nie zawsze jest obowiązkowa. Sąd może wezwać Cię do osobistego stawiennictwa, jednak nie może zastosować żadnych środków przymusu celem doprowadzenia Cię na rozprawę.

W sprawach o błąd medyczny Twoje zeznania są bardzo ważnym dowodem. To właśnie Ty najlepiej możesz opowiedzieć, jak wyglądał proces leczenia, jakie skutki przyniosło zdarzenie oraz jak wpłynęło ono na Twoje życie. Dlatego w praktyce obecność w sądzie zazwyczaj jest potrzebna – przynajmniej na jednym etapie postępowania.

Nie oznacza to jednak, że zostaniesz z tym sam/a. Przed rozprawą spotykasz się z adwokatem, który dokładnie wyjaśnia: jak wygląda przesłuchanie, jakie pytania mogą paść i jak będzie przebiegać sama rozprawa. Wspólnie omawicie przebieg leczenia, okres rekonwalescencji oraz to, jak zdarzenie wpłynęło na Twoje codzienne funkcjonowanie.

Podczas rozprawy Twój adwokat towarzyszy Ci i czuwa nad przebiegiem przesłuchania, abyś czuł/a się możliwie spokojnie i bezpiecznie, nawet w tak wymagającej sytuacji.