Znieczulenie nie zadziałało – błąd anestezjologa

Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy personel medyczny działał zgodnie z aktualną wiedzą medyczną oraz obowiązującymi procedurami bezpieczeństwa. Pacjent nie musi samodzielnie udowadniać, że doszło do błędu.

Podstawą oceny są przede wszystkim pełna dokumentacja medyczna — w tym m.in.: wyniki badań, karta znieczulenia oraz obserwacje z okresu pooperacyjnego — oraz specjalistyczna analiza przebiegu leczenia.

Znaczenie mogą mieć m.in.:

• karta znieczulenia
• wyniki badań
• dokumentacja z przebiegu operacji
• dokumentacja z okresu pooperacyjnego
• informacje dotyczące zastosowanych leków
• opinia niezależnego specjalisty z zakresu anestezjologii.

To właśnie analiza całokształtu dokumentacji pozwala ocenić, czy procedura została przeprowadzona zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i obowiązującymi standardami bezpieczeństwa.

Znieczulenie to moment, w którym w pełni ufasz zespołowi medycznemu. Masz prawo oczekiwać, że zabieg przebiegnie bez bólu i bez jakichkolwiek nieprzyjemnych doznań.

Jeśli znieczulenie nie zostanie przeprowadzone prawidłowo, konsekwencje mogą być bardzo poważne. W niektórych przypadkach może dojść do tzw. śródoperacyjnego wybudzenia, czyli sytuacji, w której pacjent odzyskuje świadomość w trakcie zabiegu. Odczuwa ból, słyszy rozmowy personelu medycznego, a jednocześnie — ze względu na działanie leków — nie może się poruszyć ani w żaden inny sposób zasygnalizować swojego stanu.

Takie doświadczenie może prowadzić nie tylko do powikłań zdrowotnych, ale również do silnych skutków psychicznych — traumy, lęków czy zaburzeń pourazowych.

Nieskuteczne znieczulenie podczas operacji może mieć kilka przyczyn — zarówno medycznych, jak i technicznych. Najczęstsze przypadki obejmują sytuacje opisane poniżej.

1. Nieprawidłowe dawkowanie leków

Dawka środka znieczulającego musi być dobrana indywidualnie do wieku, masy ciała, stanu zdrowia i reakcji organizmu pacjenta. Jeśli lek zostanie podany w zbyt małej ilości, może nie doprowadzić do pełnej utraty świadomości. Zdarza się też, że dawka początkowo jest wystarczająca, ale z czasem jej działanie słabnie, a anestezjolog nie zdąży zareagować na czas.

2. Problemy z aparaturą

W trakcie zabiegu leki są podawane przy pomocy specjalistycznego sprzętu tj. pomp infuzyjnych i układów dozujących gazy anestetyczne. Każda awaria, nieszczelność lub błąd w podłączeniu urządzenia może sprawić, że pacjent otrzyma zbyt małą ilość leku. Nawet drobna usterka może mieć poważne konsekwencje, w związku z czym aparatura powinna być regularnie kontrolowana i nadzorowana przez anestezjologa przez cały czas operacji.

3. Indywidualna odporność organizmu

Każdy reaguje na znieczulenie inaczej. U niektórych osób potrzebna jest większa dawka, by osiągnąć pełny efekt. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów, którzy przyjmują przewlekle silne leki przeciwbólowe, środki uspokajające, psychiatryczne lub używki. Mogą one osłabiać działanie anestetyków.

Dlatego przed planowanym zabiegiem niezwykle istotne jest dokładne i rzetelne wypełnienie ankiety anestezjologicznej oraz przekazanie lekarzowi pełnych informacji dotyczących stanu zdrowia, przyjmowanych leków, alergii czy wcześniejszych doświadczeń związanych ze znieczuleniem. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości lub niejasności warto dopytać anestezjologa.

4. Zbyt wczesne odstawienie znieczulenia

Zdarza się, że znieczulenie zostaje przerwane zbyt wcześnie, zanim zabieg się zakończy. W takiej sytuacji pacjent może zacząć odzyskiwać świadomość, zanim lekarze skończą operację. To szczególnie niebezpieczne, gdy jednocześnie działa lek zwiotczający mięśnie i pacjent czuje ból, ale nie może się poruszyć ani krzyczeć.

5. Brak reakcji na sygnały organizmu

Organizm pacjenta często sam „daje znać”, że coś jest nie tak, wzrasta ciśnienie, przyspiesza tętno, pojawia się napięcie mięśni czy łzawienie. To mogą być pierwsze oznaki bólu lub świadomości. Rolą anestezjologa jest te sygnały wychwycić i natychmiast zwiększyć dawkę leku. W wielu nowoczesnych szpitalach stosuje się specjalne monitory, które mierzą głębokość znieczulenia (np. tzw. BIS monitor), aby zapobiegać takim sytuacjom.

Nie każde powikłanie po znieczuleniu oznacza błąd medyczny. Istnieją jednak objawy, które mogą wskazywać na źle wykonane znieczulenie.

Do niepokojących sygnałów zaliczamy przede wszystkim sytuacje, w których pacjent odczuwa nasilający ból po zabiegu, drętwienie lub mrowienie, osłabienie siły mięśniowej, a także objawy neurologiczne, takie jak problemy z pamięcią, koncentracją, zawroty głowy, czy trudności w poruszaniu się.

Komplikacje po znieczuleniu w niektórych przypadkach nie ujawniają się od razu. Możesz zauważyć je dopiero po pewnym czasie jako stopniowo narastające dolegliwości bólowe, utrzymujące się zaburzenia czucia lub inne objawy, które trudno jednoznacznie powiązać z zabiegiem, a które jednak wpływają na Twoje codzienne funkcjonowanie.

Błąd anestezjologa może polegać na każdym działaniu lub zaniechaniu, które pozostaje w sprzeczności z aktualną wiedzą medyczną oraz obowiązującymi standardami postępowania i prowadzi do zagrożenia zdrowia lub życia pacjenta. W praktyce najczęściej dotyczy on etapu kwalifikacji do znieczulenia, przeprowadzenia znieczulenia lub monitorowania stanu pacjenta w trakcie zabiegu.

Do przykładowych sytuacji, które mogą stanowić błąd anestezjologiczny, zalicza się m.in.:

• nieprawidłowy dobór środka znieczulającego
• zastosowanie nieodpowiedniej dawki
• błędną ocenę stanu zdrowia pacjenta przed zabiegiem (np. nieuwzględnienie przeciwwskazań)
• zły sposób podania znieczulenia lub niewłaściwe zabezpieczenie pacjenta
• brak odpowiedniego monitorowania funkcji życiowych w trakcie zabiegu
• zaniechanie reakcji na objawy wskazujące na powikłania lub zgłaszane przez pacjenta dolegliwości bólowe. 

Każdy taki przypadek wymaga jednak indywidualnej oceny w oparciu o dokumentację medyczną oraz opinie specjalistów, ponieważ nie każda komplikacja medyczna jest wynikiem błędu lekarza.

Jeżeli doszło do błędu medycznego, możesz dochodzić odszkodowania obejmującego wszystkie koszty i straty finansowe poniesione w jego następstwie. Dotyczy to w szczególności:

• kosztów leczenia i rehabilitacji
• wydatków na leki i sprzęt medyczny
• kosztów prywatnej opieki
• utraconych dochodów
• wydatków związanych z dalszym leczeniem.

W przypadku poważnych powikłań odszkodowanie ma na celu umożliwić pacjentowi podjęcie dalszego leczenia oraz pokrycie zwiększonych potrzeb życiowych.

Niezależnie od odszkodowania pacjent może ubiegać się również o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, czyli o rekompensatę za cierpienie fizyczne i psychiczne spowodowane błędem medycznym.

Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za błąd medyczny bierze się pod uwagę m.in.:

• rozmiar bólu i cierpienia
• trwałość skutków zdrowotnych
• stres i traumę
• wpływ zdarzenia na życie prywatne i zawodowe
• konieczność długotrwałego leczenia i rehabilitacji. 

W praktyce zadośćuczynienia za błędy anestezjologiczne wynoszą od kilkunastu tysięcy złotych do nawet kilkuset tysięcy złotych. Najwyższe kwoty dotyczą przypadków trwałego uszczerbku na zdrowiu.

Renta po błędzie medycznym

Jeżeli skutki błędu mają charakter trwały, pacjent może mieć prawo do renty. Renta stanowi długoterminowe zabezpieczenie finansowe i ma na celu pokrycie zwiększonych kosztów codziennego funkcjonowania wynikających z błędu medycznego. Świadczenie przyznawane jest szczególnie wtedy, gdy utracono zdolność do pracy, wymaga się stałego leczenia, rehabilitacji lub pomocy osób trzecich.